Analiz Sonuçlarını Etkileyen Faktörler
Laboratuvar analiz sonuçlarının doğruluğu; örnek alım şekli, kullanılan tüpler, taşıma koşulları ve örneğin uygun şekilde hazırlanmasına bağlıdır. Bu nedenle tüm örneklerin standartlara uygun şekilde alınması büyük önem taşımaktadır.
Kan alma işlemlerinde örnek sıralaması şu şekilde olmalıdır:
- Kan kültürü
- Serum tüpü
- EDTA’lı tüp
- Sitratlı tüp
Antikoagülan içeren tüplerin işaretli seviyeye kadar doldurulmasına dikkat edilmeli, kan alımı sonrası tüpler yavaşça alt-üst edilerek karışım sağlanmalıdır. Kesinlikle çalkalanmamalıdır.
Serum Hazırlama
Serum; kanın fibrinojen ve şekilli elemanlarından ayrılmış halidir. Kan örnekleri sarı veya kırmızı kapaklı jelli tüplere alınır. Yeterli analiz yapılabilmesi için minimum 5 ml kan alınmalıdır.
EDTA’lı Tam Kan (Hemogram)
Kan örneği mor kapaklı EDTA’lı tüplere, işaretli seviyeye kadar yaklaşık 2 ml alınmalıdır. Bekletilmeden tüpe aktarılması gerekir.
Sitratlı Plazma
Kan örnekleri 9:1 oranında sodyum sitrat içeren mavi kapaklı tüplere alınır. Kan alımı sırasında turnike çok sıkı olmamalı ve örnek zorlanmadan alınmalıdır.
Heparinli Tam Kan
Kan örneği, işaretli seviyeye kadar doldurulmalı ve bekletilmeden işleme alınmalıdır.
Oksalatlı Plazma
Kan örneği tüpe bekletilmeden alınmalı ve uygun şekilde hazırlanmalıdır.
Sodyum Florürlü (NaF) Kan
Kan şekeri analizlerinde, örnek uzun süre bekleyecekse glikolizi engellemek amacıyla NaF’lü tüpler kullanılmalıdır.
Eser Element Analizleri
Örnekler, özel hazırlanmış veya nitrik asit ile temizlenmiş tüplerde saklanmalıdır.
Parmak Ucundan Kan Alma
Parmak ucu steril şekilde delinerek alınan örnek lam üzerine yayılır ve oda sıcaklığında kurutulur.
Boğaz Kültürü
Eküvyon posterior farenkse ve tonsillere temas ettirilerek örnek alınır. Tükürükle temas ettirilmemelidir.
Burun Kültürü
Eküvyon burun içine ilerletilip rotasyon hareketiyle örnek alınır.
Balgam Kültürü
Sabah balgamı tercih edilir. Hasta önce ağzını çalkalamalı, örnek steril kaba alınmalıdır.
BAL (Bronkoalveolar Lavaj)
Steril tüplerde alınmalı, gerekiyorsa buzdolabında saklanmalıdır.
Ponksiyon Sıvıları
Örnekler yapılacak teste uygun tüplere alınmalı ve uygun koşullarda saklanmalıdır.
Üretral, Vajinal ve Kulak Kültürleri
Örnekler steril eküvyonlarla alınmalı ve uygun taşıma besiyerine aktarılmalıdır.
Konjunktiva Kültürü
Hasta örnek alınmadan önce en az 8 saat antibakteriyel damla kullanmamalıdır.
Apse / Yara Kültürleri
Bölge sterilize edilmeli, mümkünse aspirasyon yöntemi kullanılmalıdır.
Gaita Kültürü
Örnek steril, sızdırmaz kaba alınmalı ve soğuk ortamda gönderilmelidir.
Semen Kültürü
Steril kap kullanılmalı, dış etkenlerden kaçınılmalıdır.
Mantar Kültürü
Örnek alınmadan önce en az 72 saat antifungal ilaç kullanılmamalıdır. Örnek steril şekilde alınmalıdır.
